15 maart 2012 door Peter Hinssen (Opinie – www.tijd.be)
Heston Blumenthal, de culinaire guru en chef van de ‘Fat Duck’, is een van de meest geprezen chefs ter wereld. Maar Heston is geen kok. Toch niet qua diploma. Nee, Heston is accountant van opleiding.
Blumenthal is een pionier. Een revolutionair in de wereld van de moleculaire gastronomie. Een rebel. Maar hij is vooral een ondernemer. Iemand die de culinaire traditie durft aan te vallen vanuit een andere hoek, zonder bagage of schroom (sommigen zullen zeggen: vakkennis).
Blumenthal is een icoon. Een selfmade man die pas laat in zijn leven tot de conclusie kwam dat hij het eigenlijk niet leuk vond accountant te zijn. Dat hij het fijner toeven vond in de keuken. Het resultaat was verbluffend: creativiteit, originaliteit en impact.
Heston is een innovator pur sang. En die leggen wel vaker geen directe link tussen studies en succes. Succesvolle entrepreneurs hebben vaak geen helder diploma. Gates heeft de school niet afgemaakt. Jobs heeft een paar maand aan de universiteit gezeten. Richard Branson helemaal niet.
Misschien is dat wel hun redding geweest. Maar dat kan je in Vlaanderen niet zeggen zonder boze lezersbrieven te krijgen. We hebben in dit land een mentaliteit dat als je niet meekan, je moet afhaken. We hebben een obsessie voor academische graden, ten koste van een aantal essentiële skills om te overleven.
Pete Cashmore, de oprichter van mashable.com, heeft deze week zijn blogbedrijf verkocht aan CNN voor een slordige 200 miljoen dollar. Niet slecht voor een 26-jarige uit Aberdeen, die op zijn 19de in de slaapkamer van zijn ouders startte en besloot om niet verder te studeren, om zich op zijn ‘site’ te concentreren. Kan je je voorstellen wat de jonge blogger Cashmore van zijn ouders heeft moeten slikken toen hij uit de kast kwam? Hoe trots moeten ze nu niet zijn dat hun Pete zich niet in een academisch keurslijf heeft gehesen?
Mensen die een vlekkeloos academisch parcours afleggen, zijn vaak mensen die bijzonder goed zijn in het volgen van regels. En bij veel beroepen ben ik bijzonder blij dat mensen regels volgen. Artsen bijvoorbeeld. Maar ook piloten, nucleaire veiligheidsexperts en financieel directeurs.
Maar dat zijn geen ondernemers. Dat zijn hooguit vrije beroepen.
Echte ondernemers nemen risico’s. En dat leer je niet op school. Integendeel. Enig idee hoeveel briljante ondernemers we in dit land nooit leren kennen, omdat ze een academische carrière nastreven?
Als we het nu eens over een andere boeg zouden gooien? Als we op twaalfjarige leeftijd kinderen niet zouden opdelen in humaniora/technisch/beroeps maar in linker- en rechterhersenhelften?
En als we die twee nu eens verschillende opleidingstrajecten zouden geven? Kinderen die structuur zoeken – en daar is niets mis mee – trainen we nog meer op hun linkerhersenhelften. Klaarstomen om briljante logische denkers te worden die dan later dokter, piloot of CFO mogen worden.
Maar die andere groep, daar moeten we heel anders mee omgaan. Hun creatieve kant verder ontwikkelen, hun rechterhersenhelft stimuleren. Op een positieve manier. Vandaag hoor je vaak ‘ach, hij is creatief, stuur hem naar Sint-Lucas, dan kan hij leren tekenen of foto’s maken’. What a waste. Leer die jongeren ondernemen, leer ze risico’s nemen, leer ze hun creativiteit omzetten in de nieuwe generatie ondernemers die dit land broodnodig heeft.
Het wordt hoog tijd dat we van onze universitaire bijziendheid afgeraken. We gaan de economie niet redden met een eindeloze rij bachelors en masters die we perfect getraind hebben om de regels te volgen. De discussie is trouwens universeel. Recent werd de discussie op gang getrokken door Peter Thiel. Thiel is god in Silicon Valley. Duitser van geboorte, maar op jonge leeftijd naar de VS geëmigreerd, en een power player in het tikkende innovatiehart van de wereld. Hij investeerde in Facebook, PayPal en Twitter. Als hij spreekt, luistert iedereen.
En zijn boodschap is: ‘If you want to be an entrepreneur, don’t go to college.’ Zeker in Amerika, waar studeren een bijzonder dure grap is, raadt hij ouders af om te investeren in een universitaire opleiding als er een kans is dat je kind aanleg voor ondernemerschap heeft. Zeer controversieel, maar ik denk dat hij gelijk heeft.
